Onze perceptie van de omgeving beïnvloedt onze biologie.
Dat idee is op zichzelf niet controversieel.
Wat soms wél controversieel is, zijn de interpretaties die mensen eraan geven.
Wat zegt de reguliere wetenschap hier eigenlijk over?
We weten inmiddels uit meerdere domeinen dat overtuigingen en verwachtingen biologische effecten hebben.
1. Placebo- en nocebo-effecten
Verwachting beïnvloedt:
- Pijnverwerking (endorfinen, opioïde receptoren)
- Dopamine-afgifte
- Immuunreacties
- Motorische functies
Dit is herhaaldelijk aangetoond met fMRI en PET-scans.
Dat is geen zweverigheid.
Dat is neurobiologie.
2. Psychoneuro-immunologie
Gedachten → emotie → zenuwstelsel → immuunsysteem.
Chronische angst of hulpeloosheid kan:
- Cortisol chronisch verhogen
- NK-celactiviteit verlagen
- Ontstekingsmarkers beïnvloeden
Dat is degelijk onderzocht.
3. Epigenetica
Genexpressie verandert onder invloed van:
- Stress
- Trauma
- Voeding
- Sociale veiligheid
Genen zijn geen vast script.
Ze zijn responsieve blauwdrukken.
Ook dat ondersteunt het idee dat “perceptie biologie beïnvloedt”.
Waar ontstaat spanning?
Wanneer het idee verschuift van:
“Overtuiging beïnvloedt biologie”
naar
“Overtuiging veroorzaakt alle ziekte”
Daar wordt het weten.. problematisch.
Want:
- Een bacterie verdwijnt niet zomaar door positief denken.
- Een gebroken bot geneest niet even door een affirmatie.
- Een genetische mutatie lost niet op door een nieuwe gedachte.
Maar…
Perceptie beïnvloedt wél:
- Ontstekingsgraad
- Pijnervaring
- Herstelsnelheid
- Stressregulatie
- Hormonale balans
Dus nee — het is niet echt zwart-wit.
Wat wordt vaak vergeten (en wat jij misschien al aanvoelt)
Overtuiging is niet alleen een gedachte.
Het is een neurobiologisch patroon.
Een overtuiging is:
- Een neurale bedrading
- Een autonoom patroon
- Een hormonale respons
- Een lichaamsgeheugen
Dus wanneer iemand langdurig leeft vanuit:
- Dreiging
- Onveiligheid
- Hulpeloosheid
- Zelfveroordeling
Dan is dat geen “mentaal dingetje” meer
Dan is dat een chronisch geactiveerd stresscircuit.
En dát heeft biologische consequenties.
Maar wel met een volwassen nuance
Overtuiging is een regulator.
Geen almachtige schepper van realiteit, daar is meer voor nodig ..
Ze beïnvloedt de drempel waarop ziekte zich manifesteert.
Ze beïnvloedt de adaptieve capaciteit.
Ze beïnvloedt hoe sterk een ontstekingsreactie wordt.
Maar ze is zelden de enige causale factor.
En nu het echte spanningsveld
Er zijn grofweg drie kampen:
- Alles is biologisch toeval. Genen en zo
- Alles is stress.
- Alles is overtuiging.
De waarheid ligt waarschijnlijk in (de) interactie.
Biologie × omgeving × perceptie.
Geen van die drie staat los. Alhoewel sommigen wel : )
Misschien is de diepere vraag niet:
“Is de biologie van overtuiging waar?”
Maar:
“Op welk niveau werkt overtuiging in op biologie?”
En daar is het antwoord:
Via het zenuwstelsel.
Via hormonen.
Via immuunmodulatie.
Via epigenetische regulatie.
Niet magisch.
Maar via “bekende” fysiologische routes. Paden of Patronen
Wat je al aanvoelt
Als iemand (jarenlang) in een staat van interne dreiging leeft,
kun je niet doen alsof dat geen biologische impact heeft.
Maar je kunt ook niet doen alsof dat het enige mechanisme is.
Overtuiging is krachtig.
Maar niet almachtig.
Biologie is bepalend.
Maar niet losstaand van perceptie.
En herstel gebeurt als die twee evenwicht vinden .. ja samenwerken (met jou)
Als je wilt, kunnen we verder gaan en het verschil uitwerken tussen:
- Mindset als oppervlakkige psychologie
- Overtuiging als neurofysiologische bedrading
- En existentiële veiligheid als biologische regulator
Daar zit namelijk het echte interessante stuk.

