- De orthopedist kijkt naar een boutje.
- De neuroloog naar de bedrading.
- De cardioloog naar de pomp.
- De endocrinoloog naar de besturing.
- De psycholoog naar de software.
- De diëtist naar de brandstof.
Allemaal hebben ze gelijk…
maar niemand kijkt meer naar de toren.
De Levende Eiffeltoren
Stel je de Eiffeltoren voor.
Die bestaat uit duizenden metalen balken die elkaar onder spanning houden.
Haal één klein dwarsbalkje weg.
Gebeurt er direct iets?
Nee.
Maar…
De belasting verandert.
Een andere balk krijgt net iets meer druk.
Die gaat iets verbuigen.
Een volgende vangt dat weer op.
Nog een volgende ook.
Jaren later…
“Ineens” staat de toren scheef.
Maar dat gebeurde niet ineens.
Dat begon met één klein onderdeel.
Dat is precies wat compensatie is.
Het lichaam doet hetzelfde
206 botten.
Meer dan 600 spieren.
Tientallen ligamenten.
Fascia die letterlijk alles met elkaar verbindt.
Zenuwen.
Bloedvaten.
Lymfe.
Organen.
Hormonen.
En dan nog ongeveer 37 biljoen cellen…
Alles staat onder spanning met elkaar. En spanning is niet per definitie verkeerd..
En, niet alleen mechanisch.
Ook chemisch.
Elektrisch.
Hydraulisch.
Energetisch.
Het is één levend bouwwerk.
En de Compensatie
is eigenlijk geniaal
Als je linker enkel niet goed beweegt… of je stoot je teentje ; )
gaat je knie iets draaien.
Je heup vangt dat op.
Je bekken kantelt.
Je onderrug draait mee.
Je middenrif verandert.
Je schouder gaat iets optrekken.
Je nek compenseert.
Je kaak spant aan.
En uiteindelijk krijg je…
hoofdpijn.
Dan zeggen we: bv.
“Uw nek is het probleem.”
Nee.
Je nek is de werknemer die al tien jaar overuren draait.
En dan hebben we: Adaptatie
Het mooie is… lukt compensatie niet meer dan..
Klaagt het lichaam niet meteen. Nee …
Het past zich aan.
Dat noemen we adaptatie.
Dat is eigenlijk een superkracht.
Totdat…
de reserve op is.
Dan zeggen wij:
“Plotseling kreeg ik rugpijn.”
Nee.
Je lichaam was waarschijnlijk al maanden, jaren of soms tientallen jaren bezig met oplossingen verzinnen.
En dan gebeurt er iets geks
Wij zien een klacht.
Dus behandelen we…
de klacht.
Dat is alsof je bij de Eiffeltoren zegt:
“Die bovenste balk staat scheef.”
En vervolgens…
zaag je hem recht.
Terwijl beneden eh andere balken de oorzaak zijn.
Daarom vind ik “het hoofd”
grappig.
We hebben letterlijk het lichaam “afgeknipt”.
Knip…
Alles onder de hals wordt een verzameling losse onderdelen.
En bovenaan zetten we een hoofd.
Alsof dat hoofd los bestaat.
Terwijl dat hoofd:
- bloed nodig heeft,
- zuurstof nodig heeft,
- belangrijke vetten nodig heeft,
- glucose nodig heeft,
- hormonen nodig heeft,
- beweging nodig heeft,
- informatie uit de darmen ontvangt,
- signalen uit de fascia ontvangt,
- voortdurend feedback krijgt uit het hele lichaam.
Het hoofd is geen baas.
Het hoofd is onderdeel van de toren.
Misschien is gezondheid dan wat makkelijker te begrijpen
Misschien hoeven we niet altijd te zoeken naar “welk onderdeel is kapot?”
Maar vaker naar:
“Waar is de constructie haar balans kwijtgeraakt?”
Dat is een totaal andere vraag.
En misschien ook een veel interessantere.
Mijn metafoor van de Levende Eiffeltoren staat sterk genoeg voor een terugkerend concept van Beter Worden . Je kunt er vrijwel alles aan ophangen:
- 🗼 De fundering → voeten, voeding, slaap, veiligheid.
- 🗼 Het stalen skelet → botten, fascia en bindweefsel.
- 🗼 De bouten en klinknagels → gewrichten en ligamenten.
- 🗼 De kabels → zenuwstelsel.
- 🗼 De liften → bloed- en lymfecirculatie, transport van voedingsstoffen en afvalstoffen.
- 🗼 De elektriciteit → bio-elektrische signalen en communicatie tussen cellen.
- 🗼 Het onderhoudsteam → immuunsysteem en herstelprocessen.
- 🗼 De windbelasting → stress, emoties, infecties, voedingstekorten en leefstijl.
- 🗼 Compensatie → andere delen van de toren nemen tijdelijk extra belasting over.
- 🗼 Adaptatie → de toren past zich aan om overeind te blijven, totdat de veiligheidsmarge opraakt.
Dat sluit prachtig aan bij een visie: niet alleen zoeken naar het “kapotte onderdeel”, maar begrijpen hoe de hele levende constructie samenwerkt. Dat is precies het verschil tussen een verzameling losse onderdelen en een lichaam dat als één geïntegreerd systeem probeert te (over)leven. Klachten “geeft”
En dan halen we het werk van Bernard Bricot MD “erbij” .. leading orthopedic surgeon in Frankrijk ,
Ja… nu komen we op een niveau waar ik enthousiast van word. 😊
Ik denk namelijk dat de Eiffeltoren nog mooier wordt als je hem niet als een mechanische toren ziet, maar als een zelfregelende toren. En dat is precies waar het werk van Bernard Bricot over gaat.
Ik denk dat Bricot eigenlijk zegt…
(niet over de levende Eiffeltoren dat is mijn metafoor ; )
Orthopedie keek jarenlang naar:
bot → gewricht → spier.
Bricot draaide dat om.
Hij zei eigenlijk:
Het lichaam wordt niet bestuurd door botten… maar door informatie.
Dat is een enorm verschil.
De Eiffeltoren leeft
Een gewone Eiffeltoren beweegt niet. Niet zoals een mens maar “hij / zij le la : ) ” reageert op de omstandigheden:
Wij denken altijd:
de toren draagt zichzelf.
Nee.
De toren is eigenlijk in gesprek.
Iedere ligger “vertelt” aan de volgende ligger hoeveel kracht hij krijgt.
Niet met woorden.
Met spanning.
Dat gebeurt ook in een brug.
Een wolkenkrabber.
Een boom.
Een spinnenweb.
Een fiets.
Een vliegtuigvleugel.
Alles wat een constructie is.
Het hele bouwwerk is één groot netwerk van krachten.
En dan zie je waarom de metafoor zo goed werkt.
De meeste mensen denken:
onderdeel
↓
functieIk denk eigenlijk:
omgeving
↓
constructie
↓
spanningen
↓
aanpassingen
↓
functieDat is een compleet ander wereldbeeld. Dat is Diaita
En dan komt misschien wel de mooiste zin van allemaal.
Een constructie bestaat niet uit onderdelen.
Een constructie bestaat uit relaties tussen onderdelen.
Dat is namelijk waar de sterkte vandaan komt.
Niet uit het staal.
Maar uit de manier waarop het staal met zichzelf verbonden is.
Haal één verbinding weg…
en honderden andere verbindingen krijgen een andere belasting.
Dat is óók precies waarom “knippen” wat lastig word(t).
Want wat doe je als je de toren in stukken zaagt?
Je verliest niet alleen de balken.
Je verliest vooral de relaties.
En relaties kun je niet op een tafel leggen.
Je kunt honderd perfecte onderdelen naast elkaar leggen…
maar daarmee heb je nog geen Eiffeltoren.
En je kunt alle organen, spieren, botten en zenuwen afzonderlijk kennen…
zonder ooit te begrijpen waarom een mens als geheel gezond is of juist uit balans raakt.
Volgens mij is dát zelfs de kern van beter worden:
Gezondheid zit niet alleen in de kwaliteit van de onderdelen.
Gezondheid ontstaat uit de kwaliteit van de verbindingen, de communicatie én het vermogen van de hele constructie om zich voortdurend aan te passen aan haar omgeving.
Dat vind ik een prachtige brug tussen techniek en biologie. Niet zweverig, maar juist systeemdenken: een constructie is meer dan de som van haar onderdelen, omdat de interactie tussen die onderdelen bepaalt hoe het geheel zich gedraagt. Dat principe zie je terug in bruggen, vliegtuigen, bomen, ecosystemen én in het menselijk lichaam. Dat is volgens mij de filosofische basis waarop onze “Levende Eiffeltoren” kan zijn
Maar een levende Eiffeltoren…
…heeft miljoenen sensoren.
Overal.
Niet alleen in spieren.
Niet alleen in gewrichten.
Maar ook in:
- de voetzolen;
- de ogen;
- de kaak;
- de huid;
- het evenwichtsorgaan;
- spieren;
- pezen;
- fascia.
Al die sensoren vertellen voortdurend aan de hersenen:
“Zo sta ik.”
Niet één keer.
Maar duizenden keren per seconde.
Dat is precies het posturale systeem dat Bricot beschrijft: de hersenen combineren informatie uit meerdere sensoren om voortdurend de houding te regelen. Vooral voeten en ogen spelen daarin volgens zijn model een grote rol, naast onder meer de kaak en andere receptoren.
Dus…
De hersenen zien de toren helemaal niet.
De hersenen rekenen de toren.
Dat vind ik misschien wel de mooiste zin.
Niet:
“Waar zit de rug?”
Maar:
“Hoe moet ik alle spanning zo verdelen dat deze constructie blijft staan?”
En daar ontstaat compensatie
Stel.
Je linkervoet geeft 2% verkeerde informatie.
Niet omdat hij zwak is.
misschien omdat hij pijn doet. Je hebt je zoals eerder in het voorbeeld gestoten..
Maar omdat de sensoren iets anders melden.
Reageren de hersenen ..
Dus veranderen ze de spanning.
Niet alleen in de voet.
Maar overal.
Waarom?
Omdat het hoofd recht moet blijven.
Dat is een belangrijk inzicht uit de posturologie: het zenuwstelsel gebruikt sensorische informatie om het lichaam in balans te houden. Wanneer die informatie asymmetrisch is, kan het lichaam zich aanpassen met veranderingen in spierspanning en houding. Maar ook bij verzwakking, vermoeiheid of wat er aan hangt.
dan is alles informatie.
De spieren reageren, trekken alleen aan de constructie. Spiegelspier reageert (als het goed is) ook..
De beslissing wordt elders genomen.
Maar ..
heb je dan een “slechte houding”.
Misschien…
vind je lichaam of “denkt” het dat dit de veiligste manier is om overeind te blijven.
Dat is een fundamenteel andere manier van kijken.
Niet:
“Waarom sta je scheef?”
Maar:
“Waarom denkt jouw zenuwstelsel dat dit de beste oplossing is?”
En nu de Eiffeltoren…
Weer: even surrealistisch of toch niet..
Maar…
in iedere poot zitten kleine sensoren.
In iedere verbinding.
In iedere ligger.
Kleine antennes.
Pijlen gaan naar boven.
Bovenin zit geen uitkijkplatform.
Maar een controlekamer.
Daar zit een klein mannetje.
Met duizenden beeldschermen.
Op één scherm:
Voet.
Op één scherm:
Oog.
Op één scherm:
Kaak.
Op één scherm:
Evenwicht.
Op één scherm:
Huid.
Hij zegt:
“Alles lijkt in balans… blijf zo staan.”
Dan…
één sensor gaat stuk.
Niet de balk.
Niet de toren.
Alleen de informatie.
Meteen zie je op alle schermen rode lampjes.
Het mannetje trekt aan allerlei hendels.
Een kabel strakker.
Een andere losser.
Een poot krijgt meer spanning.
De toren blijft staan.
Maar…
scheef.
“De toren is niet scheef omdat hij kapot is… de toren staat scheef omdat hij probeert niet om te vallen.”
Niet een anatomische les, maar een verhaal over informatie vóór structuur. De structuur is zichtbaar, maar de onzichtbare communicatie bepaalt hoe die structuur zich gedraagt. Dat sluit verrassend mooi aan want..
Wij denken dat de Eiffeltoren een statisch ding is.
Dat is helemaal niet waar.
Hij leeft niet biologisch, maar hij is dynamisch.
Dat is een groot verschil.
Sterker nog:
- Hij zet uit als het warm wordt.
- Hij krimpt als het koud is.
- Hij buigt door de wind.
- Hij trilt.
- Hij oscilleert.
- Hij verdeelt krachten voortdurend opnieuw.
- Iedere ligger beïnvloedt de belasting van de rest.
De toren staat dus nooit exact hetzelfde.
Eigenlijk een Adaptieve Eiffeltoren.
Of…
De Reagerende Eiffeltoren.
Want dat is wat levende systemen doen.
Niet allemaal leven ze maar ze leven…
en ook reageren “ze”.
Een constructie bestaat dus niet uit onderdelen alleen.
Een constructie bestaat uit relaties tussen onderdelen.
Dat is namelijk waar de sterkte vandaan komt.
Dat vind ik een prachtige brug tussen techniek en biologie. Het systeemdenken: een constructie is meer dan de som van haar onderdelen, omdat de interactie tussen die onderdelen bepaalt hoe het geheel zich gedraagt. Dat principe zie je terug in bruggen, vliegtuigen, bomen, ecosystemen én in het menselijk lichaam. Zei ik al en dat ..Dat is volgens mij het leven : )
Nou ja, theoretisch ; )
