Wat catecholaminen, koffie en een lege brandstoftank met elkaar gemeen hebben
“Je moet gewoon meer discipline hebben.”
Het is waarschijnlijk één van de meest gegeven adviezen ter wereld.
Je hoort het bij afvallen.
Je hoort het bij sporten.
Je hoort het bij stoppen met roken.
Je hoort het bij mensen die moe zijn.
Je hoort het bij mensen met overgewicht.
Je hoort het bij mensen die hun leven willen veranderen.
En soms klopt het.
Maar vaak ook niet.
Want stel dat jouw auto stilvalt langs de snelweg.
Dan kun je op de motorkap slaan.
Je kunt tegen de auto schreeuwen.
Je kunt de auto verwijten dat hij lui is.
Je kunt hem motiverende podcasts laten luisteren.
Maar als de tank leeg is, gebeurt er precies niets.
En dat is precies waar veel mensen vandaag de dag tegenaan lopen.
Niet omdat ze lui zijn.
Niet omdat ze zwak zijn.
Niet omdat hun motivatie kapot is.
Maar omdat hun biologische brandstoftank al maanden — soms jaren — op reserve rijdt. Op verkeerde brandstof
De drie gaspedaalstanden van je lichaam
Je lichaam beschikt over een ingebouwd prestatiesysteem.
Een soort biologische turbo.
Dat systeem draait grotendeels op drie stoffen:
- dopamine
- noradrenaline
- adrenaline
Samen noemen we die catecholaminen.
Klinkt ingewikkeld.
Valt mee.
Zie ze als drie standen van hetzelfde gaspedaal.
Stand 1: Dopamine
“Dat lijkt me leuk.”
Dopamine zorgt ervoor dat je ergens zin in krijgt.
Dat je plannen maakt.
Dat je doelen hebt.
Dat je denkt:
“Kom, ik ga dit doen.”
Stand 2: Noradrenaline
“Nu ga ik ervoor.”
Dit is je focusstand.
Concentratie.
Aandacht.
Mentale scherpte.
De stof die ervoor zorgt dat je niet na drie minuten vergeten bent waarom je de keuken in liep.
Stand 3: Adrenaline
“RENNEN!”
De noodstand.
Meer energie.
Meer kracht.
Meer alertheid.
Fantastisch als er een sabeltandtijger achter je aan zit.
Minder handig als die sabeltandtijger Outlook heet.
Je lichaam denkt dat je mailbox levensgevaarlijk is
Vroeger werkte het simpel.
Gevaar.
Adrenaline.
Rennen.
Veilig.
Herstellen.
Klaar.
Tegenwoordig:
Mailbox.
Adrenaline.
Vergadering.
Adrenaline.
Factuur.
Adrenaline.
Nieuws.
Adrenaline.
Social media.
Adrenaline.
Nog een kop koffie.
Nog meer adrenaline.
En ondertussen zit je vooral stil.
Je biologie vindt dat behoorlijk verwarrend.
De Grote Catecholamine Roofbouw
Nu komt het interessante deel.
Want het probleem ontstaat meestal niet op één dag.
Het ontstaat domino voor domino.
Stress
↓
Meer adrenaline
↓
Slechter slapen
↓
Meer koffie
↓
Nog minder herstel
↓
Meer cravings
↓
Meer suiker
↓
Meer insuline
↓
Meer vermoeidheid
↓
Minder bewegen
↓
Gewichtstoename
↓
Nog meer stress
En ergens onderweg begint iemand te denken:
“Ik heb geen discipline.”
Terwijl het lichaam ondertussen schreeuwt:
“Ik heb grondstoffen nodig.”
Waarom koffie soms voelt alsof het werkt
Begrijp me niet verkeerd.
Ik heb niets tegen koffie.
Sterker nog, er zijn er die het lekker vinden ; )
Maar koffie maakt geen energie.
Koffie leent energie.
Dat is een belangrijk verschil.
Het is alsof je telkens €50 van morgen leent om vandaag door te komen.
Dat werkt verrassend lang, dat is het bijzondere
Tot morgen arriveert.
En dan blijkt de rekening gewoon nog open te staan.
Ik hoorde laatst iemand zeggen:
“Ze kunnen de brandstofprijs wel duurder maken, maar ik tank toch maar 10 euro.”
En eerlijk…
Zo leeft een groot deel van de mensheid dus ook met energie.
Niet full tank.
Niet reserve.
Maar elke dag een klein beetje bijtanken en hopen dat het genoeg is om de volgende afslag te halen.
Misschien is je motivatie niet verdwenen
Misschien is ze begraven.
Onder:
- slaaptekort
- chronische stress
- bloedsuikerschommelingen
- voedingstekorten
- te weinig herstel
- teveel roofbouw
Want wanneer een lichaam weer krijgt wat het nodig heeft, gebeurt er vaak iets bijzonders.
Mensen worden niet ineens gemotiveerder.
Ze worden weer zichzelf.
En dat is misschien wel het grootste verschil.
En zo begint Afvallen niet bij minder eten.
Het begint op het moment dat het lichaam weer Bio-Logisch functioneert zoals het bedoeld is.
En soms begint dat herstel niet met meer discipline.
Maar simpelweg met het vullen van een tank die al veel te lang op reserve rijdt.
“Ze kunnen de brandstofprijs wel duurder maken, maar ik tank toch maar 10 euro.”
